Angst voor naalden komt niet alleen bij mensen voor. Bij sommige paarden is de jaarlijkse vaccinatie een drama. Laat staan dat er een behandeling via injecties moet worden gegeven of bloed afgenomen. Er is iets aan te doen en je dierenarts is je dankbaar als je daarmee aan de slag gaat.

Iedere paardenarts krijgt er af en toe mee te maken. Paarden die panisch reageren als er een injectie moet worden gegeven. “Met geduld en beleid lukt het eigenlijk altijd wel”, zegt Dr. Yteke Elte van de Universiteit Utrecht. “Het is belangrijk om er even de tijd voor te nemen.” Ze wijst op instructieve filmpjes op youtube, bijvoorbeeld van de Engelse dierenarts Gemma Pearson uit de serie: Don’t break your vet. “Zoek maar eens op. Je begint met een hand naar de hals en een snoepje als het paard ontspant. De juiste timing van beloning is daarbij erg belangrijk. Na die hand probeer je het met het vastpakken van een huidplooi en als het paard dat accepteert neem je een lege injectiespuit zonder naald. Je moet dit wel met enige regelmaat herhalen om te zorgen dat je paard eraan gewend blijft.”

Vicieuze cirkel
Ze wijst op de rol van degene die het paard begeleidt. “Vaak weet die al dat een paard lastig is en anticipeert daarop. Dat heeft effect op het paard, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat. Je kunt die soms doorbreken door iemand anders het paard te laten vasthouden.” Niet altijd is er gelegenheid om een paard op z’n gemak te stellen. Als er spoed bij is kan het bijvoorbeeld helpen om de neus vast te pakken of een praam te gebruiken. “Sommige mensen vinden dat zielig. Op de juiste manier en het juiste moment gebruikt, is het dat meestal niet, al werkt het niet in alle gevallen. En als het nodig is, is het niet voor niets. Het streven is natuurlijk altijd om handelingen met zo min mogelijk stress voor het paard te doen.”

Bloedafname
Een vaccinatie is zo klaar. Bij bloedafname of toedienen van medicatie in een ader in plaats van een spier, is het wel belangrijk dat een paard even stilstaat. “Echt pijnlijk is het niet, maar een paard voelt zo’n prikje wel. De één accepteert dat makkelijker dan de ander. Bij bloedafname gaat het meestal om enkele buisjes van 5 tot 10 ml per stuk. Voor een standaard bloedonderzoek is 3 buisjes vaak genoeg – dat is minder dan een borrelglaasje. Een paard heeft gemiddeld 40 tot 50 liter bloed in zijn lichaam, dus dat kan hij makkelijk missen. Na afloop drukken we de ader even dicht, zodat het bloed op de prikplek stolt. Dat gaat heel snel, in seconden. Soms ontstaat een klein bultje of een bloeduitstorting, maar dat trekt snel weg. Bloedprikken is voor paarden niet schadelijk en wordt zelfs bij zieke of oudere paarden meestal zonder problemen gedaan.”

Rust
Ook De Paardenkamp heeft wel eens paarden die het niet zo hebben op naalden. De verzorgers proberen ze dan in een vertrouwde omgeving op hun gemak te stellen. “Het is ons altijd nog gelukt met rust en de tijd nemen. We zorgen altijd wel dat we ze in handen hebben en vastzetten voordat de dierenarts komt”, vertelt beheerder IJsbrand Muller. Voor de regelmatige behandelingen door de paardentandarts moeten de paarden worden gesedeerd. “We hebben daar een speciale behandelruimte voor. Stressige paarden worden buiten verdoofd, want we willen niet dat ze die ruimte gaan associëren met iets akeligs. Het is voor hun bestwil, maar ja, ga dat maar eens uitleggen aan een paard…”

Tekst: Tessa van Daalen
Foto: Heleen Schenk