Je ontdekt cirkelvormige of ovale kale plekken op de huid van je paard. Een beetje schilferig, soms met wat korstjes. Dan kan er sprake zijn van ringworm. Deze naam is echter bedrieglijk want…de veroorzaker is helemaal geen worm.
Ringworm is de gangbare benaming voor een schimmelinfectie van de huid. Meestal zitten de plekken op hoofd en hals, de schouders of de zadel- en singelplek. Jeuk hebben ze er niet aan. “Behalve aan het hoofd, daar krabben ze wel eens”, zegt Harrit van der Meer van Wellensiek Dierenartsen in Nijkerk. Hij is één van de vaste dierenartsen van De Paardenkamp.
Heeft jouw paard verdachte plekken? Laat dan eerst een diagnose stellen door je dierenarts. Harrit: “Wij maken te vaak mee dat paarden volkomen onnodig worden gewassen met schimmeldodende middelen, zoals Imaverol. Waarom dat niet goed is? Schimmels kunnen resistent raken, waardoor bestrijding lastig wordt als dat echt nodig is. In het verleden moesten we een kweek maken en duurde het soms een paar weken voor we wisten wat voor probleem we mee te maken hadden. Tegenwoordig heb je met een dag antwoord en kunnen we een effectief plan van aanpak maken.”
Ook voor mensen
Ringworm is erg besmettelijk. Het verspreidt zich door huid-op-huid contact tussen paarden, maar bijvoorbeeld ook door het gebruik van elkaars dekjes, borstels of harnachement. De schimmelsporen kunnen zelfs via stalmuren, hekken of jouw kleding worden overgebracht. En ze kunnen maanden tot zelfs jaren in de omgeving overleven. “Je ziet wel dat het door hele stallen trekt. Volwassen paarden hebben meestal enige immuniteit opgebouwd, maar jonge en verzwakte paarden zijn de klos. Of oudere paarden die bijvoorbeeld door PPID een verminderde afweer hebben. Bij hen zijn de plekken vaak ook groter en hardnekkiger. Wat niet moet worden onderschat: ringworm is een zogenaamde zoönose, het kan op mensen overgaan. Bij paarden is het niet pijnlijk, maar als het bij mensen in hun gezicht uitbreekt is het dat wel.”
Aanpak
Heeft jouw paard ringworm, dan is er geen reden voor paniek. “Het is geen ernstige aandoening”, bevestigt Harrit van der Meer. Afhankelijk van de situatie adviseert hij wassen of insmeren met een antischimmelmiddel, maar er kan ook een injectie worden gegeven met een schimmeldodende stof. Die moet na twee weken worden herhaald. “Het is iets prijziger, maar wel makkelijker als wassen bijvoorbeeld geen optie is, omdat een paard buiten leeft. Overigens geneest het ook uit zichzelf binnen enkele weken tot maanden, aangezien paarden zelf ook immuniteit opbouwen. Maar tot het zover is kunnen ze wel anderen en jou besmetten, dus het is een afweging of je dit wilt afwachten.”
Wat wel erg belangrijk is om grootscheepse verspreiding te voorkomen is hygiëne. Harrit: “Zaken als borstels, dekjes, maar ook de stal en andere materialen waarmee een paard in aanraking komt moeten worden ontsmet met een middel dat de schimmel echt doodt, bijvoorbeeld Halamid. De schimmelsporen zitten vaak verstopt onder vuil, dus goed boenen en wassen op hoge temperaturen. Je moet dit enige tijd volhouden. Het is het mooiste als besmette paarden apart kunnen worden gezet. Zorg voor goede voeding en rust, want stress verzwakt de afweer.”
Beheerder IJsbrand Muller klopt het af, bij De paardenkamp is tot nu toe nog nooit een ringworm-besmetting geweest. “Onze paarden worden meerdere keren per dag gecontroleerd, waarbij we ook erg goed op de conditie van de vacht letten. En we doen er alles aan om ze een zo natuurlijk mogelijk leven te bieden, met gezonde voeding, waardoor de afweer optimaal blijft en het stressniveau laag. Vooral onze bewoners met PPID houden we extra in de gaten.” Hij voegt eraan toe dat uit oogpunt van hygiëne de stallen één keer per jaar in de zomerperiode grondig worden gereinigd. “Alle vuil verwijderen, goed afspuiten en dan laten opdrogen.”